Nhóm VI · An ninh & quốc phòng AI

# Paul Nakasone

AI, Security & Defense · America 250 AI Pioneers #44

# BÁO CÁO NHÂN VẬT: ĐẠI TƯỚNG (HỒI HƯU) PAUL M. NAKASONE

Loại báo cáo: Nghiên cứu chân dung chính khách – an ninh quốc gia nước ngoài
Đối tượng: Paul Miki Nakasone (仲宗根ミキ) — Đại tướng Quân đội Hoa Kỳ đã nghỉ hưu; nguyên Tư lệnh Bộ Tư lệnh Không gian mạng Hoa Kỳ (USCYBERCOM) kiêm Giám đốc Cơ quan An ninh Quốc gia Hoa Kỳ (NSA) và Trưởng Cơ quan An ninh Trung ương (CSS), nhiệm kỳ 04/5/2018 – 02/02/2024; hiện là Giám đốc sáng lập Viện An ninh Quốc gia Vanderbilt (Vanderbilt Institute of National Security) và thành viên Hội đồng Quản trị OpenAI.

## I. KHÁI QUÁT NHÂN THÂN

Ông Paul Miki Nakasone sinh ngày 19/11/1963 tại bang Minnesota, Hoa Kỳ, mang quốc tịch Hoa Kỳ, gốc Nhật Bản thế hệ thứ ba (sansei) [en.wikipedia.org; grokipedia.com]. Thân phụ là ông Edwin M. Nakasone — một Đại tá Quân đội Hoa Kỳ đã nghỉ hưu, người Mỹ gốc Nhật (nisei) từng phục vụ Đơn vị Phản gián trong giai đoạn chiếm đóng Nhật Bản sau Thế chiến II và về sau trở thành giáo sư lịch sử; thân mẫu là bà Mary Anne Nakasone (nhũ danh Costello). Ông nội và bà nội gốc từ làng Misato, tỉnh Okinawa, Nhật Bản — một gốc gác được chính ông Nakasone nhiều lần nhắc đến trong các phát ngôn về di sản văn hóa và nghĩa vụ phục vụ [en.wikipedia.org]. Ông sinh trưởng tại White Bear Lake, Minnesota, lập gia đình với bà Susan S. Nakasone (nhũ danh Sternberg), có bốn người con [insaonline.org; en.wikipedia.org].

Ông Nakasone là người Mỹ gốc Á đầu tiên giữ chức Tư lệnh USCYBERCOM và Giám đốc NSA, đồng thời là vị tướng giữ cương vị này lâu nhất trong lịch sử Bộ Tư lệnh (gần sáu năm) — một vị thế có ý nghĩa biểu tượng trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược Hoa Kỳ – Trung Quốc [cnbc.com, 13/6/2024].

## II. QUÁ TRÌNH CÔNG TÁC QUÂN SỰ (1986–2024)

1. Khởi nghiệp và đào tạo (1986–2000): Năm 1986, ông tốt nghiệp Đại học Saint John's (Collegeville, Minnesota), nhận quân hàm Thiếu úy sĩ quan tình báo quân đội (Military Intelligence) qua chương trình ROTC (Reserve Officers' Training Corps) [ausa.org; insaonline.org]. Ông tiếp tục theo học và lấy thêm ba bằng thạc sĩ: Thạc sĩ Khoa học về Quản trị Hệ thống tại U.S. Army War College; các bằng thạc sĩ khác tại Command and General Staff College và Defense Intelligence College [en.wikipedia.org; war.gov]. Sự nghiệp chỉ huy ban đầu trải qua các cấp đại đội, tiểu đoàn, lữ đoàn; các vị trí sĩ quan tình báo cấp cao tại cấp tiểu đoàn, sư đoàn và quân đoàn. Các vùng công tác trực tiếp gồm Hoa Kỳ, Hàn Quốc, Iraq, Afghanistan — phản ánh đúng bản đồ can dự quân sự toàn cầu của Hoa Kỳ giai đoạn hậu 11/9.

2. Các cương vị then chốt giai đoạn 2012–2016: Ông từng chỉ huy Lực lượng Nhiệm vụ Không gian mạng Quốc gia (Cyber National Mission Force, CNMF) thuộc USCYBERCOM — đơn vị được Nhà Trắng giao vai trò phòng thủ chủ động không gian mạng cấp quốc gia [ausa.org]. Ông cũng hai lần phục vụ tại Bộ Tổng Tham mưu Liên quân (Joint Chiefs of Staff) với tư cách sĩ quan tham mưu. Vị trí ở nước ngoài gần nhất trước khi đảm nhận trọng trách cấp chiến lược là Giám đốc Tình báo (J2), Bộ Chỉ huy Liên quân thuộc Lực lượng Hỗ trợ An ninh Quốc tế (ISAF Joint Command) tại Kabul, Afghanistan [insaonline.org].

3. Tư lệnh USARCYBER (10/2016 – 04/2018): Tháng 10/2016, ông lên nắm Bộ Tư lệnh Không gian mạng Lục quân Hoa Kỳ (U.S. Army Cyber Command, ARCYBER) đồng thời kiêm nhiệm tư lệnh Quân đoàn 2 (Second Army) cho đến khi Quân đoàn 2 bị giải thể (tháng 3/2017) — một sự kiện có tính cột mốc vì nó hợp nhất công cụ tác chiến mạng vào cấu trúc chỉ huy chính thức của Lục quân [en.wikipedia.org]. Ở giai đoạn này, ông cũng được biết đến với vai trò dẫn dắt "Nhóm chuyên trách Nga" (Russia Small Group) — đơn vị liên ngành giữa NSA và USCYBERCOM phụ trách các chiến dịch can thiệp mạng nhằm bảo vệ bầu cử Mỹ 2018.

4. Tư lệnh USCYBERCOM kiêm Giám đốc NSA/Trưởng CSS (04/5/2018 – 02/02/2024): Ngày 24/4/2018, Thượng viện Hoa Kỳ xác nhận việc bổ nhiệm ông với cấp Đại tướng (four-star general) [nsa.gov, 24/4/2018]. Ngày 04/5/2018, ông kế nhiệm Đô đốc Hải quân Michael S. Rogers trong lễ thượng cờ tại Fort Meade, Maryland — đồng thời với quyết định lịch sử của Tổng thống Trump nâng USCYBERCOM thành Bộ Tư lệnh Tác chiến Thống nhất (Unified Combatant Command), ngang hàng với các bộ tư lệnh khu vực như INDOPACOM, CENTCOM [military.com, 04/5/2018]. Ông giữ chức vụ này gần sáu năm, trải qua hai chính quyền (Trump I và Biden) và là vị tư lệnh USCYBERCOM tại vị lâu nhất trong lịch sử [cnbc.com, 13/6/2024]. Người kế nhiệm là Đại tướng Không quân Timothy D. Haugh, tuyên thệ nhậm chức 02/02/2024 [en.wikipedia.org]. Tổng thời gian phục vụ trong Quân đội Hoa Kỳ: 38 năm (1986–2024) [insaonline.org, 05/02/2024].

## III. HỌC VẤN, DI SẢN CHUYÊN MÔN & GIẢI THƯỞNG

1. Học vấn: Cử nhân (B.A.) tại Saint John's University (1986); Thạc sĩ Quản trị Hệ thống tại U.S. Army War College; Thạc sĩ tại Command and General Staff College và Defense Intelligence College; Tốt nghiệp National War College [ausa.org; war.gov].

2. Di sản học thuyết: Ông Nakasone là một trong các kiến trúc sư chủ chốt của hai học thuyết tác chiến mạng đương đại của Hoa Kỳ:

- "Defend Forward" (Phòng thủ tiền phương) — chủ động triển khai năng lực mạng ra bên ngoài biên giới Hoa Kỳ để phát hiện, ngăn chặn mối đe dọa từ nguồn.
- "Persistent Engagement" (Can dự thường trực) — duy trì áp lực cạnh tranh liên tục với đối thủ trong không gian mạng thay vì chỉ phản ứng theo sự cố.
- Chương trình "Hunt Forward" — cử đội ngũ Cyber Mission Force sang các nước đồng minh (Ukraine, Estonia, Montenegro, Albania…) để rà quét phần mềm độc hại tiền ẩn, đồng thời xây dựng lòng tin [executivegov.com, 03/5/2023; therecord.media, 08/5/2023].

3. Danh hiệu lớn: Ông được tôn vinh tại INSA William Oliver Baker Award 2024 (trao ngày 01/6/2024 tại Washington D.C.) — giải thưởng cao quý của cộng đồng tình báo và an ninh quốc gia Hoa Kỳ [insaonline.org, 05/02/2024]. Là người đoạt Giải thưởng Wash100 bảy năm liên tiếp — kỷ lục hiếm có trong giới lãnh đạo quốc phòng Hoa Kỳ [executivebiz.com, 27/8/2025]. Ngoài ra, ông được trao nhiều Huân chương Công trạng Quốc phòng cao cấp (Defense Distinguished Service Medal, tổng số bội trao cấp 2 và 4 theo hồ sơ Wikipedia), cùng các phần thưởng từ nhiều cơ quan tình báo. Tên ông xuất hiện trong tủ sách trailblazer của tạp chí Hstoday và hồ sơ tiểu sử chính thức của Bộ Quốc phòng Hoa Kỳ [defense.gov; hstoday.us].

## IV. HOẠT ĐỘNG NỔI BẬT GIAI ĐOẠN 2024–2026

02/02/2024: Chính thức nghỉ hưu, kết thúc 38 năm quân ngũ. Lễ chuyển giao tại Fort Meade; Đại tướng Timothy D. Haugh nhậm chức tân Tư lệnh USCYBERCOM và Giám đốc NSA [en.wikipedia.org; instagram.com/.../cybercom].

14/2/2024 (trước nghỉ hưu): Ông Nakasone đăng bài xã luận trên The Washington Post kêu gọi Quốc hội tái gia hạn Đạo luật Giám sát Tình báo Nước ngoài (FISA), Mục 702 — công cụ cho phép NSA thu thập tình báo tín hiệu đối với "người nước ngoài nằm ngoài lãnh thổ Hoa Kỳ" thông qua nghĩa vụ hợp tác của các nhà cung cấp dịch vụ truyền thông điện tử [washingtonpost.com; medianama.com, 14/6/2024]. Quốc hội đã tái gia hạn Mục 702 ngày 20/4/2024.

08/5/2024: Vanderbilt University công bố bổ nhiệm ông làm Giám đốc sáng lập Viện An ninh Quốc gia Vanderbilt (Institute for National Defense and Global Security — được đổi tên thành Institute of National Security trong khoảng thời gian ra mắt chính thức) [news.vanderbilt.edu; engineering.vanderbilt.edu, 13/6/2024].

13/6/2024: OpenAI chính thức bổ nhiệm ông vào Hội đồng Quản trị, là thành viên Ủy ban An toàn và An ninh (Safety and Security Committee) — ủy ban mới thành lập ngày 28/5/2024, có quyền khuyến nghị Hội đồng về các quyết định an toàn – an ninh then chốt đối với toàn bộ dự án và hoạt động OpenAI [openai.com; theverge.com; cnbc.com; washingtonpost.com, 13/6/2024]. Sự bổ nhiệm diễn ra trong bối cảnh OpenAI vừa trải qua một loạt biến động nội bộ (vụ Sam Altman – Ilya Sutskever tháng 11/2023) và gặp áp lực quản trị AI từ chính phủ Hoa Kỳ.

18/9/2024: Viện An ninh Quốc gia Vanderbilt tổ chức lễ khai trương chính thức tại Nashville với sự hiện diện của lãnh đạo ngành tình báo Hoa Kỳ [therecord.media, 19/9/2024].

04/11/2024 – 12/11/2024: Ông nhận phỏng vấn độc quyền The Record (Recorded Future) về an ninh bầu cử Mỹ 2024 và về các vụ việc "máy nhắn tin phát nổ" ở Trung Đông (tháng 9/2024), thể hiện quan điểm thận trọng về ranh giới giữa hoạt động ngầm và chiến sự mở [therecord.media, 04/11/2024 và 12/11/2024].

22/02/2025: Phát biểu tại hội nghị DistrictCon (Washington D.C.), ông cảnh báo Hoa Kỳ "đang tụt hậu ngày càng xa so với đối thủ" trong không gian mạng, dẫn các vụ xâm nhập Salt Typhoon (nhắm vào nhà mạng viễn thông Hoa Kỳ) và Volt Typhoon (nhắm vào hạ tầng thiết yếu) do các nhóm được nhà nước Trung Quốc hậu thuẫn tiến hành [cyberscoop.com, 22/02/2025; engineering.vanderbilt.edu, 26/02/2025].

10–11/4/2025: Chủ trì Hội nghị thượng đỉnh Vanderbilt lần thứ 4 về Xung đột Hiện đại và các Mối đe dọa mới nổi (Vanderbilt Summit on Modern Conflict and Emerging Threats); khách mời khai mạc là Sam Altman (CEO OpenAI); nội dung trọng tâm: hệ lụy an ninh của AI tạo sinh, địa chính trị, tác chiến tin giả [vanderbilt.edu, 09/5/2025; vanderbilthustler.com, 14/4/2025].

01/4/2025: Phỏng vấn độc quyền The Record (Click Here podcast) — lần đầu tiên kể từ khi nghỉ hưu, ông phát biểu không rào đón: "Trung Quốc là mối đe dọa mạng lớn nhất hiện nay của Việt Nam." Ông đồng thời bày tỏ lo ngại về hành động của Cơ quan Hiệu quả Chính phủ (DOGE) do ông Elon Musk dẫn dắt trong chính quyền Trump II khi cắt giảm nhân sự tình báo [therecord.media, 01/4/2025; scmagazineuk.com, 02/4/2025].

13/5/2025: Điều trần trước Tiểu ban Quân sự và Đối ngoại, Ủy ban Giám sát và Cải cách Chính phủ Hạ viện về vụ Salt Typhoon và an ninh viễn thông Hoa Kỳ [congress.gov, hồ sơ 119hhrg60026].

25/8/2025: Tham gia Hội đồng Tư vấn Chiến lược của Accrete Inc. — doanh nghiệp AI ứng dụng "Knowledge Engine" hỗ trợ phát hiện và phản kích chiến dịch ảnh hưởng thù địch ở quy mô "siêu tốc"; vai trò của ông tập trung vào phát triển sản phẩm, chiến lược thị trường và an ninh thông tin, đặc biệt về trục "tin cậy và đạo đức" [intelligencecommunitynews.com, 28/8/2025; executivebiz.com, 27/8/2025; prnewswire.com, 25/8/2025].

10/2025: Phát biểu chủ đạo tại GSX 2025 (Global Security Exchange, Hiệp hội ASIS International), khái quát "ba S" định hình an ninh tương lai: Scope (phạm vi), Sophistication (độ tinh vi), Speed (tốc độ) của mối đe dọa [securityinfowatch.com, 15/10/2025].

03/2026: Phỏng vấn cùng người tiền nhiệm Keith Alexander trên Defense One, cảnh báo công chúng Mỹ đang "chai lì" (numb) trước các vụ tấn công mạng lớn [defenseone.com, 26/3/2026]. Tiếp tục vai trò tại War Room podcast của U.S. Army War College [warroom.armywarcollege.edu, 09/9/2025].

## V. QUAN ĐIỂM CHUYÊN MÔN & PHÁT NGÔN CÓ Ý NGHĨA CHIẾN LƯỢC

1. Về Trung Quốc: Lập trường cứng rắn, nhất quán. Xác định Trung Quốc là mối đe dọa mạng số một (không phải Nga) trong nhiệm kỳ hai Trump, nêu các chiến dịch Volt Typhoon (pre-positioning trong hạ tầng điện, nước, giao thông Hoa Kỳ) và Salt Typhoon (xâm nhập nhà mạng) làm bằng chứng. Ông cảnh báo các năng lực này được xây dựng để hỗ trợ hành động quân sự trong kịch bản Đài Loan [therecord.media, 01/4/2025].

2. Về trí tuệ nhân tạo: Quan điểm "AI vừa là công cụ phòng thủ, vừa là bề mặt tấn công mới". Trong các phát biểu tại Vanderbilt Summit 2025 và phỏng vấn với Sina/DeepTech đầu 2026, ông nhấn mạnh ba trục: (i) AI giúp phòng thủ mạng nhanh hơn tốc độ con người; (ii) AI có thể bị vũ khí hoá trong chiến dịch ảnh hưởng (influence operations); (iii) Cần hiệp tác công – tư chặt chẽ giữa cơ quan an ninh và nhà sản xuất mô hình nền tảng (OpenAI, Google DeepMind, Anthropic). Nhận định: chính trục (iii) là động cơ khiến ông nhận lời vào Hội đồng OpenAI và Hội đồng Tư vấn Accrete.

3. Về quyền giám sát nội địa (Section 702): Ủng hộ quyết liệt việc tái gia hạn FISA 702; lập luận rằng công cụ này là "xương sống" thu thập tình báo nước ngoài, không thể thay thế [washingtonpost.com, 14/02/2024]. Quan điểm này bị phe chỉ trích quyền riêng tư (ACLU, EFF) cáo buộc làm mờ ranh giới giám sát trong – ngoài nước; ghi nhận đây là lập trường kiên định chứ không biến đổi theo đảng phái.

4. Về chính quyền Trump II & DOGE: Dù được đề cử chức Giám đốc NSA dưới thời Trump I (2018), ông công khai bày tỏ lo ngại về việc DOGE sa thải nhân sự tình báo và can thiệp cấu trúc cơ quan an ninh năm 2025 [therecord.media, 01/4/2025]. Đáng lưu ý: ông vẫn duy trì quan hệ với cả hai đảng — một đặc tính giúp ông tiếp tục được Thượng viện, Hạ viện mời điều trần kể cả sau khi nghỉ hưu.

5. Về tương lai chiến tranh: Ông dự báo "tấn công mạng sẽ hợp nhất với tấn công động năng (kinetic)" và các nền dân chủ cần chuẩn bị cho một không gian chiến sự xuyên suốt thời bình – thời chiến.

## VI. LIÊN HỆ VỚI VIỆT NAM

Ý nghĩa đối với ta — khung gián tiếp nhưng rất thực chất:

1. Ảnh hưởng qua học thuyết cạnh tranh mạng Hoa Kỳ – Trung Quốc: Các học thuyết "Defend Forward" và "Persistent Engagement" do ông đồng kiến tạo đã trở thành hạt nhân chiến lược không gian mạng của chính quyền Hoa Kỳ giai đoạn 2018–2026. Trong bối cảnh Mỹ xác định Trung Quốc là đối thủ chính (và Việt Nam nằm trên đường ranh của cuộc cạnh tranh này qua Biển Đông, viễn thông, chuỗi cung ứng bán dẫn), môi trường an ninh mạng khu vực mà Việt Nam phải tương tác chịu dấu ấn trực tiếp từ tư duy chiến lược của ông Nakasone. Các chiến dịch Hunt Forward do USCYBERCOM triển khai ở các nước đồng minh/đối tác của Mỹ là một mô hình tham chiếu mà ta cần theo dõi — cả về cơ hội hợp tác lẫn rủi ro chủ quyền không gian mạng.

2. Ảnh hưởng qua OpenAI đối với hệ sinh thái AI Việt Nam: Ông Nakasone trong Ủy ban An toàn – An ninh của OpenAI đồng quyết định các chính sách về: quyền tiếp cận mô hình (availability theo quốc gia), kiểm soát xuất khẩu năng lực AI (export control), và đánh giá rủi ro an ninh quốc gia đối với các phân khúc khách hàng. Hiện OpenAI đã chặn truy cập trực tiếp tại Trung Quốc nhưng vẫn khả dụng tại Việt Nam; quyết định duy trì/thắt chặt chính sách này trong tương lai sẽ chịu ảnh hưởng của tư duy an ninh mà ông đại diện. Đây là kênh ảnh hưởng gián tiếp nhưng có khả năng tác động rộng đến cộng đồng phát triển AI, doanh nghiệp khởi nghiệp và chuyển đổi số của Việt Nam.

3. Ảnh hưởng qua mạng lưới Vanderbilt: Viện An ninh Quốc gia Vanderbilt nay trở thành một trong các trung tâm học thuật về an ninh phi truyền thống đang mở rộng ngoại giao Track-II. Chưa xác minh được từ nguồn mở việc Viện có dự án, học bổng hay chương trình đối tác với các cơ sở đào tạo Việt Nam. Đây là khoảng trống cần khai thác: hiện các think tank Hoa Kỳ như CSIS, CFR, Brookings đã có các dự án liên quan Việt Nam; Vanderbilt hiện là đầu mối mới mà phía ta có thể chủ động đề xuất hợp tác nghiên cứu (AI governance, an ninh chuỗi cung ứng, an ninh viễn thông).

4. Ảnh hưởng qua Accrete và hệ sinh thái phòng chống influence operations: Accrete cung cấp công cụ AI phát hiện chiến dịch ảnh hưởng thù địch — lĩnh vực có giá trị tham khảo cho công tác bảo vệ không gian mạng nội địa, phòng chống thông tin xấu độc của Việt Nam. Nhận định: cần theo dõi cụ thể dòng công nghệ và đối tượng khách hàng chính phủ của Accrete.

5. Liên hệ cá nhân với Việt Nam qua kinh nghiệm Afghanistan/Korea: Ông Nakasone phục vụ tại Hàn Quốc, Iraq, Afghanistan nhưng không qua Việt Nam. Quan trọng hơn, trong toàn bộ phát ngôn công khai được rà soát, ông không nhắc đến Việt Nam như một đối tác an ninh mạng cụ thể — khác biệt với các tướng/đô đốc INDOPACOM như Aquilino, Paparo.

## VII. NHẬN ĐỊNH & KIẾN NGHỊ HƯỚNG THEO DÕI

1. Về bản thân nhân vật: Nhận định: ông Paul Nakasone là biểu tượng của "thế hệ tướng lĩnh mạng đầu tiên" trong lịch sử quân đội Hoa Kỳ — nhóm sĩ quan xuất thân tình báo chuyển hoá thành chỉ huy tác chiến không gian mạng ở cấp chiến lược quốc gia. Ông không phải nhân vật hawk diều hâu kiểu cũ (không thiên về can thiệp quân sự động năng) nhưng cứng rắn trong học thuyết cạnh tranh mạng và quyền giám sát tình báo nước ngoài. Ở tuổi 62 (năm 2026), ông đang ở đỉnh cao ảnh hưởng hậu quân ngũ — kết hợp bốn vai trò đan cài: học thuật (Vanderbilt), quản trị AI (OpenAI), tư vấn công nghệ (Accrete) và diễn đàn chính sách (GSX, Hội nghị Vanderbilt). Đây là mô hình "shadow advisor" — ảnh hưởng không chính thức nhưng sâu, xuyên suốt hai đảng.

2. Về quan hệ với Việt Nam: Thái độ trung tính – không có tiền sử. Không có phát ngôn công khai phản đối hay ủng hộ Việt Nam. Quan hệ của ông với không gian Đông Nam Á chủ yếu là gián tiếp, thông qua khung đối đầu Hoa Kỳ – Trung Quốc. Khả năng xây dựng kênh Track-II với ông là có thực nhưng chưa được khai thác; đòi hỏi chủ động từ phía ta qua các học giả Việt tại Hoa Kỳ hoặc qua Vanderbilt Summit.

3. Lĩnh vực hợp tác trọng tâm có thể đề xuất:
- An ninh mạng hạ tầng thiết yếu (viễn thông, điện, cảng biển): học hỏi mô hình Hunt Forward, pre-positioning detection.
- AI governance: đối thoại về khung pháp lý AI mà OpenAI/Accrete đại diện, đặc biệt về export control có thể ảnh hưởng khả năng tiếp cận của doanh nghiệp Việt.
- Đào tạo nhân lực mạng cấp cao: chương trình học bổng/fellowship tại Viện An ninh Quốc gia Vanderbilt.
- Phòng chống chiến dịch ảnh hưởng thù địch: trao đổi kinh nghiệm với Accrete, với vai trò cố vấn của ông Nakasone.

4. Kiến nghị hướng theo dõi:
- Duy trì theo dõi các phát biểu công khai của ông về Đông Nam Á và Việt Nam — đặc biệt tại các diễn đàn Vanderbilt, GSX, Click Here podcast.
- Lưu ý vai trò của ông trong Ủy ban An toàn – An ninh OpenAI: bất kỳ thay đổi chính sách nào về quyền tiếp cận mô hình AI ở Đông Nam Á có thể có dấu ấn của ông.
- Xem xét khả năng tiếp cận qua kênh học giả Việt kiều tại Vanderbilt và các Viện An ninh Quốc gia Hoa Kỳ khác đã có quan hệ với Việt Nam (CSIS, CNAS).
- Đối chiếu các chương trình Hunt Forward đã triển khai tại khu vực Đông Nam Á/Tây Thái Bình Dương (Philippines, Palau, Singapore) để dự báo khả năng mở rộng tới Việt Nam — trường hợp quan hệ quốc phòng Mỹ – Việt tiếp tục nâng cấp.
- Theo dõi lập trường của ông với chính quyền Trump II — cụ thể trong các vụ việc liên quan cắt giảm nhân sự tình báo, tái cơ cấu NSA, và các vụ đại án quản trị AI có yếu tố địa chính trị.

1. Wikipedia — Paul Nakasone: https://en.wikipedia.org/wiki/Paul_M._Nakasone
2. U.S. Department of Defense — Retired General Paul M. Nakasone Biography: https://www.defense.gov/About/Biographies/Biography/Article/1531067/retired-general-paul-m-nakasone/
3. U.S. Department of War — Retired General Paul M. Nakasone Biography: https://www.war.gov/About/Biographies/Biography/Article/1531067/retired-general-paul-m-nakasone/
4. NSA — Senate Confirms LTG Nakasone to Lead USCYBERCOM and NSA/CSS (24/4/2018): https://www.nsa.gov/Press-Room/Press-Releases-Statements/Press-Release-View/Article/1618683/senate-confirms-ltg-nakasone-to-lead-uscybercom-and-nsacss/
5. INSA — GEN Paul M. Nakasone profile: https://www.insaonline.org/detail-pages/person/paul-nakasone
6. INSA — Nakasone to Receive 2024 William Oliver Baker Award (05/02/2024): https://www.insaonline.org/detail-pages/news/2024/02/05/gen-paul-m.-nakasone-usa-(ret.)-to-receive-2024-william-oliver-baker-award
7. AUSA — GEN Paul M. Nakasone: https://www.ausa.org/people/gen-paul-m-nakasone
8. Hstoday Trailblazers — General Paul M. Nakasone: https://trailblazers.hstoday.us/general-paul-m-nakasone/
9. Military.com — Cyber Command Elevated to Combatant Command (04/5/2018): https://www.military.com/defensetech/2018/05/04/cyber-command-elevated-combatant-command.html
10. Grokipedia — Paul Nakasone: https://grokipedia.com/page/Paul_Nakasone
11. The Washington Post — OpenAI adds Trump-appointed former NSA director (13/6/2024): https://www.washingtonpost.com/technology/2024/06/13/openai-board-paul-nakasone-nsa/
12. OpenAI — OpenAI Appoints Retired U.S. Army General (13/6/2024): https://openai.com/index/openai-appoints-retired-us-army-general
13. OpenAI — Board Forms Safety and Security Committee (28/5/2024): https://openai.com/index/openai-board-forms-safety-and-security-committee/
14. Medianama — Ex US NSA Chief Paul Nakasone Joins OpenAI's Safety Committee (14/6/2024): https://www.medianama.com/2024/06/223-former-us-nsa-chief-paul-nakasone-now-on-openais-safety-committee/
15. CNBC — OpenAI adds former NSA chief to its board (13/6/2024): https://www.cnbc.com/2024/06/13/openai-adds-former-nsa-chief-to-its-board-paul-nakasone-sam-altman.html
16. The Verge — Former head of NSA joins OpenAI board (13/6/2024): https://www.theverge.com/2024/6/13/24178079/openai-board-paul-nakasone-nsa-safety
17. Vanderbilt University — Gen. Paul Nakasone Named Founding Director (08/5/2024): https://news.vanderbilt.edu/2024/05/08/gen-paul-nakasone-named-founding-director-of-institute-for-national-defense-and-global-security/
18. Vanderbilt School of Engineering — Nakasone Appointed to OpenAI Board (13/6/2024): https://engineering.vanderbilt.edu/2024/06/13/retired-u-s-army-general-paul-nakasone-appointed-to-openai-board-of-directors/
19. The Record (Recorded Future) — Nakasone on Vanderbilt, OpenAI, Nation-State Threats (19/9/2024): https://therecord.media/nakasone-vanderbilt-institute-openai-election-security-china
20. The Record — Nakasone on 2024 Election Security Influence Operations (04/11/2024): https://therecord.media/nakasone-2024-election-security-influence-operations
21. The Record — Nakasone on Exploding Pagers, Life After NSA (12/11/2024): https://therecord.media/nakasone-interview-exploding-pagers-life-after-nsa
22. The Record — Exclusive: Nakasone Says China Is Now Our Biggest Cyber Threat (01/4/2025): https://therecord.media/nakasone-interview-china-ai-deepseek-doge
23. CyberScoop — Nakasone: U.S. Falling Behind Enemies in Cyberspace (22/02/2025): https://cyberscoop.com/former-nsa-cyber-command-chief-paul-nakasone-enemies-cyberspace/
24. SC Media UK — Tackling Chinese Cyber Threats Priority (02/4/2025): https://insight.scmagazineuk.com/tackling-chinese-cyber-threats-should-be-us-priority-says-ex-nsa-head
25. Vanderbilt Engineering — Nakasone Stresses Cyber Talent at DistrictCon (26/02/2025): https://engineering.vanderbilt.edu/2025/02/26/general-nakasone-stresses-cyber-talent-and-radical-partnerships-at-districtcon/
26. Vanderbilt INS — Sam Altman to Open Vanderbilt Summit 2025 (07/02/2025): https://www.vanderbilt.edu/national-security/2025/02/07/sam-altman-to-open-vanderbilt-summit-on-modern-conflict-and-emerging-threats/
27. Vanderbilt INS — Leaders Gather at Vanderbilt on AI and Security (09/5/2025): https://www.vanderbilt.edu/national-security/2025/05/09/leaders-gather-at-vanderbilt-to-address-national-security-implications-of-ai/
28. Vanderbilt Hustler — Fourth Summit on Modern Conflict and Emerging Threats (14/4/2025): https://vanderbilthustler.com/2025/04/14/fourth-annual-summit-on-modern-conflict-and-emerging-threats-focuses-on-ai-geopolitics/
29. ExecutiveBiz — Paul Nakasone Joins Accrete as Strategic Board Adviser (27/8/2025): https://www.executivebiz.com/articles/paul-nakasone-accrete-strategic-board-adviser
30. Intelligence Community News — Nakasone Joins Accrete (28/8/2025): https://intelligencecommunitynews.com/paul-nakasone-joins-accrete-as-strategic-board-advisor/
31. PR Newswire — Nakasone Joins Accrete Inc. as SB Advisor (25/8/2025): https://www.prnewswire.com/news-releases/former-national-security-agency-nsa-director-and-commander-of-us-cyber-command-joins-accrete-inc-as-strategic-board-advisor-302538111.html
32. Security Info Watch — Nakasone Charts the Future of Security at GSX 2025 (15/10/2025): https://www.securityinfowatch.com/gsx/article/55322723/scope-sophistication-and-speed-gen-paul-nakasone-charts-the-future-of-security-at-gsx-2025
33. U.S. Army War College War Room Podcast — Signals, Cyber and Strategy (09/9/2025): https://warroom.armywarcollege.edu/podcasts/nakasone
34. Defense One — Ex-NSA Leaders Say Americans Becoming 'Numb' to Cyber Threats (26/3/2026): https://www.defenseone.com/threats/2026/03/ex-nsa-leaders-say-americans-are-becoming-numb-cyber-threats/
35. Congress.gov — Salt Typhoon Hearing (13/5/2025): https://www.congress.gov/119/chrg/CHRG-119hhrg60026/CHRG-119hhrg60026.pdf
36. U.S. Senate Armed Services Committee — Posture Statement Nakasone (7/3/2023): https://www.armed-services.senate.gov/download/nakasone-statement
37. Executive Gov — Cybercom's Strategy is 'Persistent Engagement' (03/5/2023): https://executivegov.com/2023/05/gen-paul-nakasone-cybercoms-strategy-is-persistent-engagement/
38. The Record — Nakasone on Cyber Strategy, Section 702, Hunt Forward (08/5/2023): https://therecord.media/nakasone-cyber-strategy-section-702-hunt-forward-russia-ukraine-nato
39. CSIS — A Front Row View of the NSA: Reflections from Nakasone: https://www.csis.org/analysis/front-row-view-nsa-reflections-general-paul-m-nakasone
40. Washington Post Opinion — Nakasone on Section 702 FISA (14/02/2024): https://www.washingtonpost.com/opinions/2024/02/14/nsa-director-paul-nakasone-section-702-fisa/

## IX. NHỮNG VẤN ĐỀ CHƯA LÀM RÕ

1. Chưa xác minh được từ nguồn mở bất kỳ quan hệ trực tiếp nào giữa Đại tướng Paul Nakasone và Việt Nam (thăm viếng, phát ngôn, đối tác, diễn đàn) trong suốt sự nghiệp công vụ và sau khi nghỉ hưu.
2. Chưa rõ liệu Viện An ninh Quốc gia Vanderbilt có chương trình học bổng, fellowship hoặc dự án hợp tác nào với các cơ sở đào tạo/think tank Việt Nam; cần đối chiếu thêm với Đại sứ quán Hoa Kỳ tại Hà Nội và mạng lưới cựu du học sinh Việt tại Vanderbilt.
3. Cần đối chiếu thêm vai trò cụ thể của ông trong quá trình xem xét chính sách quyền tiếp cận sản phẩm OpenAI theo quốc gia — đặc biệt với nhóm quốc gia "non-aligned" ở Đông Nam Á mà Việt Nam thuộc.
4. Chưa xác định rõ danh mục đầy đủ các vị trí tư vấn doanh nghiệp (beyond Accrete, WitnessAI) mà ông đang giữ — có khả năng còn các ban quản trị doanh nghiệp quốc phòng tư nhân khác mà nguồn mở chưa công khai.
5. Quan điểm chính thức của phía ta (Bộ Ngoại giao, Bộ Công an, Bộ Quốc phòng, Bộ Thông tin và Truyền thông) về các học thuyết "Defend Forward" / "Persistent Engagement" / "Hunt Forward" do ông đồng kiến tạo chưa rõ công khai; cần nội bộ đối chiếu.
6. Chưa xác minh mức độ tham gia trực tiếp của ông trong các quyết định chiến lược OpenAI liên quan Trung Quốc, Iran, Nga, Bắc Triều Tiên — khu vực có liên quan đến chuỗi cung ứng công nghệ của Việt Nam.
7. Cần theo dõi thêm các phát biểu năm 2026 của ông về khu vực INDOPACOM (đặc biệt kịch bản Đài Loan, Biển Đông) — dấu hiệu sớm cho tư duy chiến lược Hoa Kỳ về an ninh mạng khu vực trong trường hợp khủng hoảng.
8. Chưa rõ quan hệ của ông với cộng đồng người Mỹ gốc Á nói chung và gốc Nhật/Okinawa nói riêng trong chính sách Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương — mặc dù gốc Okinawa của ông là yếu tố có khả năng ảnh hưởng tới thái độ với chuỗi đảo thứ nhất (First Island Chain).

lưu ý: Ông Paul Nakasone đại diện cho mô hình chuyển tiếp hậu quân ngũ đang định hình giới tinh hoa an ninh quốc gia Hoa Kỳ thế hệ mới — kết hợp quân đội, học thuật, doanh nghiệp AI và tư vấn chính sách. Giá trị theo dõi nhân vật này nằm không chỉ ở bản thân ông mà ở tổng thể mạng lưới và học thuyết mà ông phát tán; các tác động đối với Việt Nam phần lớn mang tính hệ thống, không mang tính cá nhân–song phương.